YENİ YAYINLANAN ILO RAPORUNA GÖRE EMEK VERİMLİLİĞİNDE ABD DÜNYADA
BAŞTA GİDİYOR
KİMİ BÖLGELER ABD'YE YAKLAŞIRKEN ÇOĞU GERİDE KALIYOR
DÜNYADAKİ YOKSULLUĞUN BAŞLICA NEDENİ İŞÇİLERİN ÜRETKEN
POTANSİYELİNİN HEBA EDİLMESİ
30 Ağustos 2007, Perşembe
CENEVRE (ILO Haberler) - Uluslararası Çalışma Ofisi (ILO) tarafından bugün yayınlanan yeni bir raporda belirtildiğine göre verimlilik düzeyleri son on yıl içinde tüm dünyada genel olarak yükselirken, sanayileşmiş bölgeler ile diğerleri arasındaki açık sürüyor. Bununla birlikte, Güney Asya, Doğu Asya, Orta ve Güneydoğu Avrupa (AB dışı) ve BDT gibi bölgeler aradaki açığı kapatma yolunda.
ILO tarafından yayınlanan "İşgücü Piyasasında Temel Göstergeler (KILM), Beşinci Basım" başlıklı raporda 2006 yılında istihdamdaki kişi başına verimlilik açısından ABD dünyanın diğer bölgelerinin çok önünde gitmeye devam ediyor. Bununla birlikte Doğu Asya'da emek verimliliği hızla artmaktadır ve bu bölgede işçiler 10 yıl öncesine göre ürettiklerinin iki katını üretebilmektedir.
Raporda belirtildiğine göre ABD ile diğer gelişkin ekonomilerin çoğu arasındaki verimlilik farkı açılmaya devam etmektedir. ABD'de verimlilik artışının daha da hızlanması sonucunda diğer ekonomilerin çoğu geride kalmaktadır. ABD'de 2006 yılında istihdam kapsamındaki bir kişinin yarattığı katma değer 63.885 dolar iken, ABD'yi 55.986 dolarlık kişi başı katma değerle İrlanda (US$ 55,986), Lüksembourg (US$ 55,641), Belçika (US$ 55,235) ve Fransa (US$ 54,609) izlemektedir.
Ancak, Amerikalıların yıllık çalışma saatleri diğer gelişmiş ülkelerdeki işçilerinkinden çoğu kez daha uzundur. Bu açıdan, ölçüm çalışılan saat başı yaratılan katma değer bazında yapıldığında emek verimliliğinin en yüksek çıktığı ülke US$ 37.99 ile Norveç'tir. Norveç'i ABD (US$ 35.63) ve Fransa (US$ 35.08) izlemektedir.
Verimlilik artışı, en başta, firmaların sermaye, emek ve teknolojiyi daha iyi bir araya getirip kaynaştırmaları sonucunda ortaya çıkmaktadır. İnsanlara (eğitim ve beceri kazandırma) ve donanımla teknolojiye yatırım yapılmaması durumunda emek potansiyelinden yeterince yararlanılamaması durumu ortaya çıkmaktadır.
ILO Genel Direktörü Juan Somavia "verimlilik ve zenginlikteki bu büyük açık büyük kaygı uyandırmaktadır" dedikten sonra şöyle devam etmektedir: "En yoksul ülkelerdeki en düşük gelirli işçilerin verimliliklerinin arttırılması, dünyada insana yakışır işlerde görülen büyük açığı azaltmanın temel yoludur."
Verimlilik düzeylerinin en hızlı artışı gösterip 10 yıl içinde iki katına çıktığı Doğu Asya'da, çalışan başına hasıla 1996 yılında sanayileşmiş ülkelerdekinin sekizde biri iken 2006 yılında beşte biri olacak biçimde yükselmiştir. Bu arada, Güneydoğu Asya ve Pasifik'te verimlilik düzeylerinin sanayileşmiş ülkelere göre 7 kat daha düşük, Güney Asya'da ise sekiz kez daha düşük olduğu raporda yer alan bilgiler arasındadır.
Orta Doğu ile Latin Amerika ve Karayipler'de ise istihdamdaki kişi başına yaratılan katma değer gelişkin ekonomilerdekine göre hemen hemen üç kat daha düşüktür; orta ve Güneydoğu Avrupa'da (AB dışı) 3.5 kat daha düşük, Kuzey Afrika'da ise 4 kat daha düşüktür. En büyük açık ise Sahra Güneyi Afrika ile görülmektedir. Bu bölgede istihdamdaki bir kişinin yarattığı katma değer, sanayileşmiş ülkelerdeki bir işçinin yarattığı katma değerin on ikide biridir.
İnsana yakışır işlerde büyük açık
KILM'in bu beşinci baskısı, ILO'nun "insana yakışır iş açığı" olarak kavramlaştırdığı olguya daha fazla açıklık ve yeni ölçüm araçları getirmektedir. İnsana yakışır işten kastedilen, verimli, adil bir ücret getiren, işyeri güvenliği olan, aileleri sosyal koruma kapsamına alan, bu arada insanların kaygılarını dile getirmelerine, örgütlenmelerine ve yaşamlarını etkileyecek kararlara katılmalarına imkan tanıyan işlerdir.
ILO Genel Direktörü Somavia şöyle demektedir: "Yüz milyonlarca kadın ve erkek sıkı ve uzun süre çalışmakta, ancak kendilerini ve ailelerini yoksulluktan çıkartacak düzeye gelememektedir; tersine, daha da yoksullaşma riskiyle karşı karşıyadır. Verimlilik potansiyellerini arttırarak bu insanların henüz kullanılmayan kapasitelerinin harekete geçirilmesi uluslararası kalkınma gündeminin baş sırasına alınması gereken bir konudur."
KILM'e göre tüm dünyada 1.5 milyon kişi -çalışabilir çağdaki nüfusun üçte biri- "potansiyel olarak eksik yararlanılır" durumdadır. Emekten eksik yararlanılması ile ilgili bu yeni tahmin, tüm dünyadaki 195.7 milyon işsiz ile, aileleriyle birlikte ailedeki kişi başına günde 2 dolardan daha az gelirle geçinen ve sayıları 1.3 milyarı bulan çalışan yoksulları kapsamaktadır. İşsizler çalışmak istedikleri halde bunun fırsatlarını bulamazken, çalışan yoksullar fiilen çalışmakta, ancak buna karşın yoksulluktan kurtulamamaktadır.
Raporda yer alan tahmine göre istihdam kapsamındaki erkeklerin ve kadınların yarısı yoksulluk tehlikesiyle karşı karşıyadır. Küresel perspektiften bakıldığında bu erkek ve kadınların çoğu kayıt dışı sektörde çalışmaktadır. Bu konumlarıyla korunmasız kalma riskleri büyük olduğu gibi sosyal güvenlikten yararlanamamakta, seslerini duyuramamaktadır. Sahra Güneyi Afrika ve Güney Asya'da çalışanların yüzde 70'i bu durumdadır.
Gene raporda belirtildiğine göre, yeterince yararlanılamayan işgücü dışında, çok sayıda insan da -tüm dünyada çalışabilir yaşlardakilerin üçte biri- işgücü piyasalarına hiç katılmamaktadır. Sözü edilen bu katılmama durumu geçtiğimiz on yıl içinde kadınlarda daha belirgin biçimde görülmüştür. Örneğin çalışabilir yaşlardaki her 10 erkekten yalnızca ikisi işgücü piyasası dışında kalırken, aynı yaşlardaki her 10 kadından beşi bu durumdadır. Bu da, emeğinden yararlanılamayan büyük bir kadın işgücünün varlığına işaret etmektedir.
Kullandığı 20 gösterge ile KILM insana yakışır ve verimli çalışmanın birçok yönünü kapsamaktadır. İstihdamın türü ve ölçeği, iş olmaması ve iş arayanların özellikleri, eğitim, ücretler, kazançlar ve tazminat masrafları, emek verimliliği ve çalışanların yoksulluğu bunlar arasındadır. Hepsi birlikte alındığında bu KILM göstergeleri, yoksulluk, insana yakışır iş açığı ve emekten eksik yararlanılması gibi olgular arasındaki ilişkilerin incelenmesi açısından sağlam bir temel sunmaktadır.
Key Indicators of the Labour Market (KILM), Fifth Edition, International Labour Office, Geneva, 2007, www.ilo.org/trends
